The dhyāna of Bālā tryakṣarī as Kāmākhyā (ongoing note) along with Kāmeśvara mantra and dhyāna


Dhyāna of vāgbhavabīja (aiṃ)
sindūrapuñjasaṃkāśāṃ trinetrāṃ tu caturbhujām
vāmoṛdhve puṣpakoḍandaṃ dhṛtvādhaḥ pustakaṃ tathā
dakṣiṇoṛdhve pañcabāṇānakṣamālāṃ dadhatyadhaḥ
caturṇāṃ kuṇapānāṃ tu pṛṣṭhe’nyaṃ kuṇapāntaram
nidhāya tasya pṛṣṭhe tu samapādena saṃsthitām
jaṭājūṭārdhacandreṇa samāvaddhāśirodharām
nagnāṃ trivalibhedena cārumadhyāṃ manoharām
sarvālaṅkārasampūrṇāṃ sarvāṅgasundarī śubhām
sravaddraviṇasandohāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutām

Dhyāna of kāmabīja(klīṃ)
bandhūkapuṣpasaṅkāśāṃ jaṭājūṭendumaṇḍitāṃ
sarvalakṣaṇasampūrṇāṃ sarvālaṅkārabhūṣitaṃ
uddyadraviprabhāṃpadmoparyukteṣu susaṃsthitāṃ
muktāratnāvalīyuktā pānonnatapayodharām
valīvibhāgacaturāmāsavāmodamoditām
netrāhlādakarīṃ śubhrāṃ kṣobhaṇīṃ jagatāṃ tathā
trinetrāṃ yonimudrāyāmoṣdhāsasamāyutām
navayauvanasampannāṃ mṛṇālābhacaturbhujām
vāmārdhve pustakaṃ dhatte akṣamālāṃ tu dakṣiṇe
vāmenābhayadāṃ devīṃ dakṣiṇārdhve varapradām
sravadraktaughasūryābhāṃ śiromālāṃ tu bibhratīm
āpādalambinīṃ kalpadrumamāsādya saṃsthitām
kadambopavanāntasthāṃ kāmāhlādakarīṃ śubhām
dvitīyāṃ tripurāṃ dhyāyedevaṃrūpāṃ manoharām

Dhyāna of the third bīja(ḍāmara/mohanabīja) (sauḥ)
tṛtīyaṃ tripurārūpaṃ śṛṇu vetālabhairavaṃ
javākusumasaṅkāśāṃ muktakeśīṃ śubhānanām
sadāśivaṃ hasantaṃ tu pretavad vinighāya vai
hṛdaye tasya devasya hārddhaapadmāsanāsthitām
raktoṛtpalairmiśritāṃ tu muṇḍamālāṃ padānugām
grīvāyāṃ dhārayantīṃ tu pīnonnatapayodharām
caturbhujāṃ tathā nagnāṃ dakṣiṇārdhve’kṣamālinīm
varadāṃ tadadho vāme jaganmāyāṃ tathābhayām
adhastu pustakaṃ dhatte trinetrāṃ hasitānanām
sravadrudhirabhogārtaṃ tathā sarvāṅgasundarīm
evaṃvidhaṃ tṛtīyaṃ tu rūpaṃ dhyāyet tu pūjakaḥ

ādyaṃ tu vāgbhavaṃ rūpaṃ dvitīyaṃ kāmarājakam
ḍāmaraṃ mohanaṃ cāpi tṛtīyaṃ parikīrtitam

mantratrayaṃ tathaikatra kṛtvā ca manumūrtayaḥ
kartavyā ekatastatra madhyarūpe niveṣayet

Blog author’s own note:mantratrayaM=bIjatrayaM


Dhyāna of kāmeśvara(hauṃ) (nātha kāmeśvaraṃ devaṃ prāsādena prapūjayet)

nāthaṁ kāmeśvaraṁ tatra ekavaktraṁ caturbhujam |
bhasmaśvetaṁ madhyahṛdi raktapuṣpaistu kuṅkumaiḥ || 124 ||
triśūlaṁ ca pinākaṁ ca vāmahastadvaye sthitam |
utpalaṁ bījapūraṁ ca dakṣiṇadvitaye tathā || 125 ||
śvetapadmoparisthaṁ ca dhyātvā madhye prapūjayet |

The shaiva/vaiShNava presences on kAmAkhyA nIlAchala according to the kAlikA purANa

Someone should map the shaiva prescences in nIlAchala hill to the shiva shrines actually present there,which would be

1. kAmeshvara(corresponds to the vAmedeva li~Nga named kAmeshvara mentioned in the kAmAkhyAmAhAtmyam just before the traipura vidhi is mentioned)
2. koTili~Nga(sharabheshvara) (yo’sau sharabhamUrtirme madhyakhaNDaprachaNDakaH/mahAbhairavanAmAbhut koTili~NgAhvayastu me//)
3. kambaleshvara(harihara/sha~NkaranArAyaNa)
4. aghora in the kAmAkhyA cave(if someone could help me out about the exact location?I couldn’t identify when I went in)…the corresponding verse in the KP seems to be yacchaghorAhvAyaM shIrShaM tatkAmAyAstu dakShiNe/pIThe bhairavanAmA tu gadite paramArthibhiH//
5. kedAreshvara (kedArasaMj~nakaM kShetraM madhyasthaM siddhakAmayoH/)
6. A li~Nga at the bottom of the saubhAgyakuNDa. It is visible on mahAshivarAtri when the kuNDa is drained then apparently?
7. pANDunAtha=seems to be invoked both as varAha(varAhaH pANDunAthAkhyAH sthitastatra hariryataH) and as the nArAyaNa aShTAkShari in a later chapter of the purANA
8. kAmuka vaTuka seemingly in the main cave of kAmAkhyA itself
9. Amratakeshvara(sadyojAta) (sadyojAtAhvayam shIrShaM pIThe tvAmrAtakeshvara…says the kAlikA purANa’s kAmAkhyAmAhAtmyam,62nd chapter)
10. heruka bhairava apparently
11. bhuvaneshvara bhairava identified with tatpuruSha…bhuvanesha in the cave of bhuvanAnanda
12. siddheshvara identified with IshAna (IshAnAkhya shivo yatra tat siddheshvarasanj~nakaM/shilArupaM siddhakuNDaM madhyasthaM viddhi bhairavaM)

This post should be read in conjunction with this post and this post on other shrines on the nIlAchala hill. I would be glad if someone took a lead and published where exact correspondences to the places mentioned that are less clear(like bhuvaneshvara). The article will be updated as I get new information.

A set of sixty-four yoginīs of Kāmākhyā(supplemented by the Kālikā purāṇa)

Brahmāṇī,Caṇḍikā,Raudrī,Gaurī,Indrāṇī,Kaumārī,Vaiṣṇavī,Durgā,Nārasiṁhī,Kālikā,Cāmuṇḍā,Śivadūtī,Vārāhī,Kārtikī,Māheśvarī,Śaṅkarī,Jayantī,Sarvamaṅgalā,Kālī,Kapālinī,Medhā,Śivā,Śākambharī,Bhīmā.Śāntā,BhrāmarīRudrāṇīAmbikā,Kṣemā,Dhātrī,Svāhā,Svadhā,Aparṇā,Mahodarī,Ghorarūpā,Mahākālī,Bhadrakālī,Bhayaṅkarī,Kṣemaṅkari,Ugracaṇda,Caṇḍogrā,Caṇḍanāyikā,Caṇḍā,Caṇḍavatī,CaṇḍīMahāpriyaṅkarī,Balavikaraṇī,Balapramathanī,Manonmathanī,Sarvabhūtadamani,Umā,Tārā,Mahānidrā,Vijayā,Jayā
followed by a set of yoginis mentioned as śailaputryādi which are: śailaputrī,guptakāmā,Śrīkāmā(Caṇḍikā),vindhyavāsinī(Caṇḍaghaṇṭā/Candraghaṇṭā),koṭīśvarī,vanasthā,pādadurgā(Katyayani),dīrgheśvarī and bhuvaneśvarī.

The verses dealing with them are posted below

brahmāṇī caṇḍikā raudrī gaurīndrāṇī tathaiva ca || 39 ||
kaumārī vaiṣṇavī durgā nārasiṁhī ca kālikā |
cāmuṇḍā śivadūtī ca vārāhī kārtikī tathā || 40 ||
māheśvarī śaṅkarī ca jayantī sarvamaṅgalā |
kālī (ka)pālinī medhā śivā śākambharī tathā || 41 ||
bhīmā śāntā bhrāmarī ca rudrāṇī cāmbikā tathā |
kṣemā dhātrī tathā svāhā svadhā’parṇā mahodarī || 42 ||
ghorarūpā mahākālī bhadrakālī bhayaṅkarī |
kṣemaṅkarī cogracaṇḍā caṇḍogrā caṇḍanāyikā || 43 ||
caṇḍā caṇḍavatī caṇḍī mahāpriyaṅkarī tathā |
balavikaraṇī devī balapramathanī tathā || 44 ||
manonmathanī caiva hi sarvabhūtasya damanī |
umā tārā mahānidrā vijayā ca jayā tathā || 45 ||
pūrvoktāḥ śailaputryādyā yoginyaṣṭau tathā kramāt |
tābhirabhiśca sahitāścatuṣṣaṣṭiśca yoginīḥ || 46 ||
pūjayed maṇḍalasyā(ntā?ntaḥ) sarvakāmārthasiddhaye |
nānāvidhaṁ tu naivedyaṁ pānaṁ pāyasameva ca || 47 ||
moḍakāpūpapiṣṭādi devyai samyak pradāpayet |
evaṁ tu pūjayed devīṁ kālikāṁ kāmadāyinīm || 48 ||
bhaktiyukto naro bhūtvā sarvān sa labhate priyān |
mahocchvāsā mahādevī mahāmāyā tu sā smṛtā || 49 ||

The central deity according to both the sources alluded to is Tripurā of the three syllables that corresponds to the Goddess Bālā,although She is visualized as a collection of three Goddesses akin to most traditions of Caṇdī navārṇa today. In this case,each goddess corresponds to each syllable of the mantra.