On Vyasatirtha’s interpretations of tattvamasi—part I (w/lakshana on ‘tat’)

Before I begin this work,I offer my pra.naamas to that lion amongst scholars of Madhva Vedanta,Dr. BNK Sharma.

Points to be noted while arguing

* tattvamasi to be interpreted in line of a lak.sa.na(a secondary signification),which advaitins do too.

vyaasatiirtha‘s explanations based on lak.sa.na on the term tat are noted here.

(1) Identity based on association:(saahacaryaat taacchabdam…). It’s referred to by paata~njali,the author of the mahaabhaa.sya. The example “vasanta adhyayanam” under paa.nini(iv.2.63) is cited where it is justified thus ”
sahacaryat tacchabdyam bhavisyati vasantasahacaritamadhyayanam vasanta iti|“.The close association between the jiiva and brahman is justified by the “srutidvaa supar.naa sayujaa sakhaa…”

(2) Identity based by virtue of basic relationship with another(tadaa”sritatvaat taditi vyapade”sa.h…)this too is accepted by paata~njali in his interpretation of paa.nini‘s sutrasamartha padavidhi.h…” . Such an identity in the form of
aa”srayaa”srayiibhava is implied in the passage from śruti “sarvaa.h prajaa.h sadaayatanaa.h satprati.s.thaa” in uddaalaka’s discourse.

(3) Language of identity being employed when one thing is the source of another.(tato jaatatvaat taditi vyapade…). An example given is “braahma.no’sya mukhamaasiit“(the Brahmin was His face) by which it was meant that the Brahmin was born from the face of the viraa.tapuru.sa. It is explained the the mahaabhaa.sya on the sutra “imya.na.h sa.mprasaara.nam” where sa.mprasaara.nam is explained in the mahaabhaa.sya as vowels resulting from a specific kind of vowel-gradation known as sa.mprasaara.nam….just as in ordinary parlance,a crow born of another crow or a hawk born of another hawk is spoken of by the same name(yathaa kaakaajjaata.h kaaka.h, “syenaajjaata.h “syena.h, eva.m sa.mprasaara.naajjaato var.na.h sa.mprasaara.na.h). Here,the statement “sanmuulaa.h sobhyemaa.h sarva.h prajaa.h” is used. In this sense,they might be spoken as Brahman(tat),born as they are,of Brahman.

(4) Identity by reason of dependence(tadasiinatvaat taditi vyapade”sa.h…) is an idiom in mimaa.msaka usage. An example is dhaanyamasi,dhinuhi devaan where rice is referred to as “dhaanyam“(grain) by lak.sa.na because it is produced from grains(dhaanyaadhiinotpattike ta.n.dule dhaanya”sabdaprayoha.h)  The dependence of jiiva on brahman is brought out int he chaandogya and other places “praa.nabandhana.m hi somya mana.h| yathaasmin aakaa”so “syeno…”,so the declaration is taken in the figurative sense of “tadadhiina.h tvamasi” through the same kinda of lak.sa”na as in “dhaanyamasi“. Such usages are frequently found in braahma.na and upani.sadic literature.

(5) Identity in virtue of resemblance:Used in paata~njali‘s interpretation of the sutra of paa.ninibahuga.navatu.dati sa.mkhyaa” where he notes the elision of a suffix like vat/vatup,etc. So,tattvamasi should be understood to mean “tadvattvamasi“(Thou art like it). Such usages also have precedence in the mimaa.msa suutra of jaimini (saarupyaat) and have been illustrated there.

Some conlanging experiments of Hindu Sanskrit grammarians

Burnell,in one of his appendices to his monograph on the aindra-vyAkAraNa noted a conlang of sorts,which went by the name of bhANDIrabhASA. This conlang prakRt has a grammar on it authored by a certain kRSNa-kavI,and was used to compose songs in plays by a certain veGkatamakhIn,though the only example I heard of was taken from saGgIta sampradAya pradarzini of subbarAma dIkSita(1904).

The origin mythos of this conlang is thus given

bhANDirAdeze bhANDIravaTazAkhAprasArite|
bRndAvanAntare kRSNaH pUrNAnandapariplutaH||
kAliGga-gauDa-kAmbhojA’vantya-saurASTra-mAgadhaiH|
mahArASTre ca saMbhUtaiH sarasair gopikAjanaiH||
taiH sahasraiH SoDazabhiH paritaH paribhUSitaH|
parizramam apAkratuM rAsakrIDAM vidhAya ca|
bhANDiratarum Azritya tribhaGgishAnakanisthitaH|
adhaHkarAbhyAM paJcamakriyAcAturyalolupaH|
cArayann UrdhvapANibhyAM veNunAdaM mRdutvataH(sic)|
tAbhis taddezajAn rAgAn AkarNya parayA mudA||

…..         …. … gopastrIpraibhASitAn|
mRdvAlApAn samAdAya rAgAn so’poSayan mudA||

Of this,nArada was ordered by gopinAtha(kRSNa) to compose a grammar,which he did,and subsequently taught to the sage zArdula.

It’s character and purpose was listed thus:

ghoSAkSarair yuktam api mRdu zrAvyaM manoharam|
prakAzArthaM gItayogaM bhANDIram iti kathyate||

It was indended mainly to suit certain musical purposes.Naresh Keerthi noted that a musical language like this would have been uniformly unintelligible to the different people who inhabited tanjAvUr at the time of its composition,so it would not privilege any particular community in the audience.

It’s grammar has a series of modified zivasutras reproduced below

| a,i,u,n | R,lR,k | e,o,G | ai,au,c | h,y,s,r,l,G | J,m,G,N,n,m | jh,bh,gh,Dh,dh,j,b,g,D,d | c,ph,ch,Th,th,p,c,c,T,t,y | z,S,s,t |

An example of how words seemed to be formed

bhANDIra Sanskrit
aikhun aikhuni AkarNyA’karNya
kRSNuv’Ananddu kRSNasyA’nandaH
teNe ujali teno’jjvalitam
aritu haritaH
aruhu arhaH
cekkam cakram
haricandaru harizcandraH
bhuMmi bhUmiH

It has an elaborate system of inflection for both nouns and verbs. An example given by Burnell:

Singular Present tense: bhU(root): bhomi,bhosi,bhodi/bhoti
Plural Present tense:bhoma,bhodha,bhonti

After giving the pANinian technical terms the writer(presumably kRSNa-kavI) ends with: teSAM rupaM saMskRtavat sarvaM tadbhavasaMmatAt“.

Burnell opines: “It is thus evident that this bhAndIrabhASA is merely a variety of prakRt,but which violates the phonetic rule of the last by which kh,gh,th,dh,bh usually become h”.

A very brief commentary

So,I found this article by Garga Chatterjee a year ago,and he reshared this again a few days ago.

 

My two cents:

 

  • Delinking devī from a movement that is meant to protect Hindu samāja,no matter how defective it is at its  present stage is of no sense.
  • It is clear that the author only uses Devī as a prop to write against those who are the best wishers of the guard of Hindu society against aggressions.
  • It would have been a lot better if She was invoked more frequently all over India. The festival is already becoming secularized more day by day,and not many seem to be noticing it yet. Or thought over the loss to Hindu tradition the ‘secularization’ can bring about.

Durgā stuti (durgA stuti) (from the Mahabharata)

(From the 7th adhyaya(adhyaya) of the pāṇḍava-praveśa-parva(pANDava-pravesha-parva) of the virāṭa-parva(virATa-parva))

 

Devanagari script

 

वैशम्पायन उवाच

विराटनगरं रम्यं गच्छमानो युधिष्ठिरः।
अस्तुवन्मनसा देवीं दुर्गां त्रिभुवनेश्वरीं॥१॥।
यशोदार्भसंभतां नारायणवरप्रियाम्
नन्दगोकुले जतां मङ्गल्यां कुलवर्धिनीम्॥२॥
कंसविद्रावणकरीमसुराणां क्षयंकरीं।
शीलातटविनिक्षिप्तामाकाशं प्रति गामिनीम्॥३॥
वासुदेवस्य भगिनीं दिव्यमाय्लविभुशितां।
दिव्याम्बरधरां देवीं ख्गखेटकधारिणीम्॥४॥
भारावतरणे पुण्ये ये स्मरन्ति सदा शिवां।
तान्वै तारयते पापात्पङ्के गामिव दुर्वलाम्॥।५॥
स्तोतुं प्रचक्रमे भूयो विविधैः स्तोत्रसंभवैः।
आम्त्र्य दर्शनाकाङ्क्षी राजा देवीं सहानुः॥६॥
नमोस्तु वरदे कृष्णे कुमारि ब्रह्मारिणि
बालार्कसद्र्शाकारे पूर्णचन्द्रनिभानने॥७॥
चतुर्भुजे चतुर्वक्त्रे पनश्रोणिपयोधरे।
मयूरपिच्छवलये केयूराङ्गदधारिणि॥८॥
भासि देवि यथा पद्मा नारायणप्ररिग्रहः।
स्वरुपं ब्रह्मचर्यं च विशदं तव खेचरि॥९॥
कृष्णच्छविसमा कृष्णा संकर्षणसमानना।
बिभ्रती िपुलौ बाहू शक्रध्वजसमच्छ्रयौ॥१०॥
पात्री च पङ्कजी घण्टी स्त्री बिशुद्धा च या भुवि।
पाशं धनुर्महाचक्रं वििधान्यायुधानि च॥११॥
किण्डलाभ्यां सुपूर्णाभ्यां कर्णाभ्यां च विभुशिता।
चन्द्रविस्पर्धिना देवि मुखेन त्वं विराजसे॥१२॥
मुकुटेन विित्रेण केशबन्धेन शोभिना।
भुजङ्गभोगवासेन श्रिणसुत्रेण राजता॥१३॥
विभ्राजसे चबद्धेन भोगेनेवेह मन्दरः।
ध्वजेन शिखिपिच्छानामुच्छ्रितेन विराजसे॥१४॥
कौमारं व्रतमास्थय त्रिदिवं पावितं त्वया।
तेन त्वं स्तूयसे देवी त्रिदशैः पूज्यसेऽपि च॥१५॥
त्रैलोक्यरक्णार्थाय महिषासुरनाशिनि।
प्रसन्ना मे सुर्रेष्े दयां कुरु शिवा भव॥१६॥
जया त्वं विजया चैव संग्रामे च जयप्रदा
ममापि विजयं देहि वरदा त्वं च सांप्रतम्॥१७॥
विन्ध्ये चैव नगश्रेष्े तव स्थानं हि शाश्वतम्
कालि कालि महाकालि ीधुमांसपशुप्रिये॥१८॥
कृतानुयात्रा भूतैस्त्वं वरदा कामचारिणी।
भारावतारे ये च त्वां संस्मरि्यन्ति मानवाः॥१९॥
प्रणमन्ति च ये त्वां हि प्रभाते तु नरा भुवि।
 तेां दुर्लभं किंचित्पुत्रतो धनतोपि ा॥२०॥
दुर्गात्तारयसे दुर्गे तत्त्वं ुर्गा स्मृता जनैः
कान्तारेष्ववसन्नानां मग्नानाम् च महार्णवे।
दस्युभिर्वा निरुद्धानां त्वं गतिः परमा नृणाम्॥२१॥
जलप्रतरणे चैव कान्तारेष्वटवीषु च।
ये स्मरन्ति महादेवि न च सीदन्ति ते नराः॥२२॥
त्वं कीर्तिः श्रीर्धृतिः सिद्धिर्ह्रीर्विद्या संततिर्मतिः।
संध्या रात्रिः प्रभा निद्रा ज्योत्स्ना कान्तिः क्षमा दया
नृणां च बन्धनं मोहं पुत्रनाशं धनक्यम्
व्याधिं मृत्युं भयं चैव पूजिता नाशयिष्यसि॥२४॥
सोहं राज्यात्परिभ्रष्टः रणं त्वां प्रपन्नवान्।
प्रणतश्च यथा मूर्ध्ना तव देवि सुरेश्वरि॥२५॥
त्राहि मां पद्मपत्राक्शि सत्ये सत्या भवस्व नः।
शरणं भव मे दुर्गे शरण्ये भक्तवत्सले॥२६॥
एवं स्तुता हि सा देवी दर्शयामास पाण्डवम्
पगम्य तु राजानमिदं वचनमब्रवीत्॥२७॥

देव्युवाच

शृणु राजन्महाबाहो मदीयं वचनं प्रभो।
भवि्यत्यचिरादेव संग्रामे विजयस्तव॥२८॥
मम प्रसादान्निर्जित्य हत्वा कौरववाहिनीम्।
राज्यं निष्कण्टकं कृत्वा भोक्यसे मेदिनीं पुनः॥२९॥
भ्ातृभिः सहितो राजन्प्रीतिं प्राप्स्यसि पुष्कलाम्
मत्प्सादाच्च ते सौख्यमारोग्यं च भविष्यति॥३०॥
ये च संकीर्तयिष्यन्ति लोके विगतकल्मषाः।
तेषां तुष्टा प्रदास्यामि राज्यमायुर्वपुः सुतम्॥३१॥
प्रवासे नगरे ापि संग्रामे शत्रुसंकटे।
अटव्यां दुर्गकान्तारे सागरे गहने गिरौ॥३२॥
ये स्मरिष्यन्ति मां ाजन्यथाहं भवता स्मृता।
न तेां दुर्लभं किंचिदस्मिल्लोके भविष्यति॥३३॥
इदं स्तोत्रवरं भक्त्या ृणयाद्वा पेत वा।
तस्य सर्वाणि कार्याणि सिद्धिं यास्यन्ति पाण्डवाः॥३४॥
मत्प्सादाच्च वः सर्वान्विराटनगरे स्थितान्
न प्रज्ञास्यन्ति कुरो नरा व तन्निवासिनः॥३५॥

वैशम्पायन उवाच
इत्युक्त्वा वरदा देवी युधिष्टिरमरंदमम्।
रक्षाम् कृत्वा च पाण्डूनां तत्रैवान्तरधीयत॥३६

 

Velthuis transliteration

vai”sampaayana uvaaca

viraa.tanagara.m ramya.m gacchamaano yudhi.s.thira.h|
astuvanmanasaa devii.m durgaa.m tribhuvane”svarii.m||1|||
ya”sodaagarbhasa.mbhuutaa.m naaraaya.navarapriyaam
nandagopakule jaataa.m ma”ngalyaa.m kulavardhiniim||2||
ka.msavidraava.nakariimasuraa.naa.m k.saya.mkarii.m|
“siilaata.tavinik.siptaamaakaa”sa.m prati gaaminiim||3||
vaasudevasya bhaginii.m divyamaaylavibhu”sitaa.m|
divyaambaradharaa.m devii.m kha.dgakhe.takadhaari.niim||4||
bhaaraavatara.ne pu.nye ye smaranti sadaa “sivaa.m|
taanvai taarayate paapaatpa”nke gaamiva durvalaam|||5||
stotu.m pracakrame bhuuyo vividhai.h stotrasa.mbhavai.h|
aamantrya dar”sanaakaa”nk.sii raajaa devii.m sahaanuja.h||6||
namo.astu varade k.r.s.ne kumaari brahmacaari.ni
baalaarkasadr”saakaare puur.nacandranibhaanane||7||
caturbhuje caturvaktre piina”sro.nipayodhare|
mayuurapicchavalaye keyuuraa”ngadadhaari.ni||8||
bhaasi devi yathaa padmaa naaraaya.naprarigraha.h|
svarupa.m brahmacarya.m ca vi”sada.m tava khecari||9||
k.r.s.nacchavisamaa k.r.s.naa sa.mkar.sa.nasamaananaa|
bibhratii vipulau baahuu “sakradhvajasamucchrayau||10||
paatrii ca pa”nkajii gha.n.tii strii bi”suddhaa ca yaa bhuvi|
paa”sa.m dhanurmahaacakra.m vividhaanyaayudhaani ca||11||
ki.n.dalaabhyaa.m supuur.naabhyaa.m kar.naabhyaa.m ca vibhu”sitaa|
candravispardhinaa devi mukhena tva.m viraajase||12||
muku.tena vicitre.na ke”sabandhena “sobhinaa|
bhuja”ngabhogavaasena “sri.nasutre.na raajataa||13||
vibhraajase caabaddhena bhogeneveha mandara.h|
dhvajena “sikhipicchaanaamucchritena viraajase||14||
kaumaara.m vratamaasthaaya tridiva.m paavita.m tvayaa|
tena tva.m stuuyase devii trida”sai.h puujyase.api ca||15||
trailokyarak.sa.naarthaaya mahi.saasuranaa”sini|
prasannaa me sura”sre.s.the dayaa.m kuru “sivaa bhava||16||
jayaa tva.m vijayaa caiva sa.mgraame ca jayapradaa
mamaapi vijaya.m dehi varadaa tva.m ca saa.mpratam||17||
vindhye caiva naga”sre.s.the tava sthaana.m hi “saa”svatam
kaali kaali mahaakaali siidhumaa.msapa”supriye||18||
k.rtaanuyaatraa bhuutaistva.m varadaa kaamacaari.nii|
bhaaraavataare ye ca tvaa.m sa.msmari.syanti maanavaa.h||19||
pra.namanti ca ye tvaa.m hi prabhaate tu naraa bhuvi|
na te.saa.m durlabha.m ki.mcitputrato dhanato.api vaa||20||
durgaattaarayase durge tattva.m durgaa sm.rtaa janai.h
kaantaare.svavasannaanaa.m magnaanaam ca mahaar.nave|
dasyubhirvaa niruddhaanaa.m tva.m gati.h paramaa n.r.naam||21||
jalapratara.ne caiva kaantaare.sva.tavii.su ca|
ye smaranti mahaadevi na ca siidanti te naraa.h||22||
tva.m kiirti.h “sriirdh.rti.h siddhirhriirvidyaa sa.mtatirmati.h|
sa.mdhyaa raatri.h prabhaa nidraa jyotsnaa kaanti.h k.samaa dayaa
n.r.naa.m ca bandhana.m moha.m putranaa”sa.m dhanak.sayam
vyaadhi.m m.rtyu.m bhaya.m caiva puujitaa naa”sayi.syasi||24||
so.aha.m raajyaatparibhra.s.ta.h “sara.na.m tvaa.m prapannavaan|
pra.nata”sca yathaa muurdhnaa tava devi sure”svari||25||
traahi maa.m padmapatraak”si satye satyaa bhavasva na.h|
“sara.na.m bhava me durge “sara.nye bhaktavatsale||26||
eva.m stutaa hi saa devii dar”sayaamaasa paa.n.davam
upagamya tu raajaanamida.m vacanamabraviit||27||

devyuvaaca

“s.r.nu raajanmahaabaaho madiiya.m vacana.m prabho|
bhavi.syatyaciraadeva sa.mgraame vijayastava||28||
mama prasaadaannirjitya hatvaa kauravavaahiniim|
raajya.m ni.ska.n.taka.m k.rtvaa bhokyase medinii.m puna.h||29||
bhraat.rbhi.h sahito raajanpriiti.m praapsyasi pu.skalaam
matprasaadaacca te saukhyamaarogya.m ca bhavi.syati||30||
ye ca sa.mkiirtayi.syanti loke vigatakalma.saa.h|
te.saa.m tu.s.taa pradaasyaami raajyamaayurvapu.h sutam||31||
pravaase nagare caapi sa.mgraame “satrusa.mka.te|
a.tavyaa.m durgakaantaare saagare gahane girau||32||
ye smari.syanti maa.m raajanyathaaha.m bhavataa sm.rtaa|
na te.saa.m durlabha.m ki.mcidasmi~mlloke bhavi.syati||33||
ida.m stotravara.m bhaktyaa “s.r.nuyaadvaa pa.theta vaa|
tasya sarvaa.ni kaaryaa.ni siddhi.m yaasyanti paa.n.davaa.h||34||
matprasaadaacca va.h sarvaanviraa.tanagare sthitaan
na praj~naasyanti kuravo naraa vaa tannivaasina.h||35||

vai”sampaayana uvaaca
ityuktvaa varadaa devii yudhi.s.tiramara.mdamam|
rak.saam k.rtvaa ca paa.n.duunaa.m tatraivaantaradhiiyata||36

 

śrī narasiṃhapurāṇa, prathamodhyāyaḥ

Transliteration scheme: SLP1 (Vowels and Consonants-how they are transliterated)

SrI lakzmInfsiMhAya namaH.

nArAyaRaM namaskftya naraM cEva narottamam. devIM sarasvatIM cEva tato jayamudIrayet..

taptahAwakakeSAntarjvalatpAvakalocana.
vajrADikaraKasparSa divyasiMha namostu te..1..
pAntu vo narasiMhasya naKalANgalakowayaH.
hiraRyakaSiporvakzaH kzetrAsfkkardamAruRAH..2…
himarvadvAsinaH sarve munayo vedapAragAH.
trikAlajYAmahAtmAno nEmizAraRyavAsinaH..3..
yerbudAraRyaniratAH puzkarAraRyavAsinaH.
mahendrAdriratA ye ca ye ca vindDyanivAsinaH..4..
DarmAraRyaratA ye ca daRqakAraRyavIsinaH.
SrIzOlaniratA ye ca kurukzetranivAsinaH..5..
kOmAraparvate ye ca ye ca pampAnivAsinaH.
ete cAnye ca bahavaH saSizyA munayomalAH..6..
mAGamAse prayAgaM tu snAtuM tIrTa samAgatAH.
tatra snAtvA yaTAnyAyaM kftvA karma japdikam..7..
natvA tu mADavaM devaM kftvA ca pitftarpaRaM.
dfzwvA tatra BaradvAjaM puRyatIrTanivAsinam..8..
taM pUjayitvA viDivattenEva ca supUjitAH.
Asanezu vicitrezu vfsyAdizu yaTAkramam..9..
BaradvAjena dattezu AsInAste tapoDanAH.
kfzRASritAH kaTAH sarve parasparamaTAbruvan..10..
kaTAntezu tatastezAM munInAM BAvitAtmanAM.
AjagAma mahAtejAJ tatra sUto mahAmatiH..11..
vyAsaSizyaH purARajYo lomaharzaRasajYakaH.
tAn praRamya yaTAnyAyaM sa ca teScABipujitaH..12..
upvizwo yaTAyogyaM BaradvAjamatena saH.
vyAsaSizyaM suKAsInaM tataste lomaharzaRam…13
tam papracCa BaradvAjo munInAmagratastadA.

BAradvAja uvAca
SOnakasya mahAsatra bArAkAKyA tu saMhitA.
tvattaH SrutA purA sUta etErasmABireva ca..14..
sAmprataM nArasiMhAKyaM tvattaH pOrARasaMhitAM.
SrotumicCamyahaM yUta SrotykAmA ime sTitAH..15..
atastvAM paripfcCAmi praSnametaM mahAmune.
fzIRAmagrataH sUta mAtarhyzAM mahAtmanAM..16..
kuta etatsamutpanna kena vA paripAlyate.
kasmin va layamaByeti jagadetaccarAcaram..17..
kiM pramARaM ca vE BUmenfsiMhaH kena tuzyati.
karmaRA tu mahABAga tanme bruhi mahAmate..18..
kaTaM ca  sfzwerAdiH syAdavasAnaM kaTaM Bakte.
kaTaM yugasya gaRanA kiM vA syAttu caturyugam..19..
ko vA viSizastezvatra kA vA’vasTA kalO yuge.
kaTamArADyate devo narasiMhopyamAnuzEH..20..
kzetrARi kAni puRyAni ke ca puRyA ziloccayAH.
natyaSca kAH parAH puRyA nfRAM pApaharAH zuBAH..21..
devAdInAM kaTaM sfztiH manormanvantarasya tu.
taTA vidyADarAdInAM sfztirAdO kaTaM Bavet..2..
yajvAnaH ke ca rAjAnaH ke ca sidDiM parAM gatAH.
tatatsarvaM mahABAga kaTayasva kaTAkramam..23..

suta uvAca

vyAsaprasAdAjjAnAmi purARAni tapoDanAH.
taM praRamya purARe nArasiMhakam..24..
pArASaryaM paramapuruzaM viSvadevAkayoniM vidyAvataM vipulamAtidaM vedavedANgavedyaM
SaSvacCAnte SamitAvizayaM zudDatejovizAlaM vedavyAsaM vigataSamalaM sarvadA’haM namAmi..25..
namo Bagavate tasmE vyAsAyA’mitatejase.
yasyaprasAdAdvyakzyAmi vAsudevakaTAmimAm..26..
sunIrRIto mahAnpraSnastvayA yaH parikIrtitaH.
vizRuprasAdeva vinA vaktuM kenApi zakyate…27..
taTApi narasiMhasya prasAdAdeva te’DunA.
pravakSyAmi mahApuRyaM BAradvAja SfRuzva me..28..
SfRvantu munayaH sarve saSizyAstvatra ye sTitAH.
purARaM narasiMhasya pravakzyAmi yaTAtaTA..29..
nArayaRAditaM sarvaM samutpannam carAcaram.
tenEva pAlyate sarvaM narasiMhAdimUrtiBiH..30..
taTEva lIyate cAnte harO jyotiHsvarupiRi.
yaTEva devaH sfjati taTA vakzyAmi tacCfRu..31..
purARAnAM hi sarvezAM nAyaM sADAraRaH sftaH.
SlokoyaM tvaM muneH SrutvA niHSozaM te mune SfRu..32..
sargaSca pratisargaSca vaMSo manvantarARi ca.
vaMSanucAritaM cEvaM purARam paYcalakzaRaM..33..
Adisargo’nusargaSca vaMSo manvantarARi ca.
vaMSAnucaritaM cEva vakzyAmyanusamAsataH..34..
Adisargo mahAstAvat kaTauzyAmi vE dvijAH.
yasmAdAraMya devAnAm rajYAM caritameva ca..35..
jYAyate sarasasyaM ca paramAtmA sanAtanaH.
prAksfzwaH pralayAdUrDva nIsIkiMciddvijottama..36..
brahMasaMjYamaBudekaM jmotozmatsarvakAraRam.
nityaM niraYjanaM SAntaM nirguRaM nityanirmalam..37..
AnandasAgaraM svacCaM yaM kAkzanti mumukzuvaH.
sarvajYaM jyAnarupatvAdanantamahamavyayam..38..
‘avinASi satsAsvacCamacyataM pAvakaM mahat’..
sargakAli tu saMprApte sYAtvA tu sYAtfnAyakaH.
antarlinavikAraM ca tatsrazwumuptacakrame..39..
tasmAtpraDAnamudBUtaM tataScApi mahAnamUt.
sAttviko rAjasaScEva tAmasaSca triDA mahAN..40..
vEkArakastEjasyaSca BUtAdiScEva tAmasaH.
triviDoyamahaMkAro mahattvAdajAyata..42..
yaTA pradAnena mahAn mahatA sa taTAvftaH.
‘BUrtAdidizu vikurvARaH SabdatanmAtrahaM tataH..43..
sasarja SabdatanmAtrAdAkASaM SabdalakSaRam..’
SabdamAtraM taTAkASaM BUtAdIMSca samAvfRot..44..
balavAnaBavadvAyustasya sarSaguRo mataH.
AkASaM SabdatanmAtraM sparSamAtraM taTAvfRot..45..
tato vAyurvikurvARo rupamAtram sasarja ha.
jyotirupodyato vAyostadrupaguRamucyate..46..
sarSamAtrattu vE vAyU rUpamAtraM samAvfRot.
saMBavanti tatomBAMsi rasADArARi tAni tu..47..
rasamAtrARi camBAMsi rupamAtraM samAvfRot.
vikurvARAni cAmBAsi ganDamAtraM sasarjire..48..
tasmAjjAtA mahI veyaM sarvaBUtaguRADikA..
saMGAto jAyate tasmATtasya ganDaguRo mataH..49..
tasmiMsatmIMstu tanmAtrA tena tanmAtrakA smftA.
tanmAtrARyaviSozARi viSezAH kramaSo’parAH..50..
bUtatanAtrasargoyamahaMkArAtu tAmasAt.
kIrtitaste samAsaena BaradvAja mayA tava..51..
tEjasAnIntriyARyAhuH devA vEkArikA daSa.
ekAdaSaM manaScAtra kIrtitaM tantra cintakEH..52..
budDIntdriyARi paYcAtra paYca karmendriyARi ca.
tAni vakSyAmi tezAM ca karmARi kulapAvana..53..
SravaRe ca dfSO jihvA nAsikA cEva paYcamI.
SabdAdijYAnasidDyarTaM budDiyuktAni paYca vE..54..
pAyUpasTe hastapAdO vAgBaradvAja paYcamI.
visargAnandaSilpI ca gatyuktI karma tatsmftam..55..
AkASavAyutejAMsi salilaM pfTivI taTA.
SabdAdiBirguROrvipra saMyuktAnyuttarottarEH..56..
nAnAvIryAH pfTagBUtAH tataste saMhatiM vinA.
nASaknuvanprajAM srazwaM samAMgamya sakftsnaSaH..57..
sametyAnyonyasaMyogaM parasparasamASrayAt.
ekasaMGAtalakSaSca saMprApEkyamaSozataH..58..
puruSADizWitatvAcca prakftyAnugraheRa ca.
mahadAdayo viSezAntAstvaRqamutpAdayenti te..59..
tatkrameRa vivfdDaM ta jalabudbrudavatsTitam.
mUteByoRqaM maMhAbudDe bfhattadudakeSayam..60..
prAkftaM brahmarupasya vizRoH sTAna manutamam.
tatrAvyaktasvaruposO vizRuviSveSvaraH praBuH..61..
brahmasvarupamAsTAya svayameva vyavasTitaH.
garBodakaM samudrASca tasyABUvanmahAtmanaH..62..
adridvIpasamudrASca sajyotirlokasaMgrahaH.
tasminnaRqe’BavatsarvaM sadevAsuramAnuzaM..63..
rajoguRayuto devaH svayameva hariHparaH.
brahmarupaM samAsTAya jagatsfzwO pravartate..64..
sfzwaM ca pAtyanugaM yAvatkalpAvikalpanA.
narasiMhAdirupeRa rudrarupERa saMsaret..65..
brAhmeRa rupERa sfjatyananto jagatsamasataM paripAdumicCan.
rAmAdirupaM sa tu gfhya pAti BUtvATa rudraH prakaroti nASam..66..
iti SrInarasiMhapurARe sargakaTane praTamo’DyAya..

gītā karādinyāsaḥ

atha gītākarādinyāsaḥ

oṃ asya śrībhagavadgītāmālāmantrasya|| bhagavānvedavyāsa ṛṣiḥ|| anuṣṭup chandaḥ|| śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā|| aśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca iti
bījaṃ||
sarvadharmānparityajya māmeka śaraṇaṃ vrajeti śaktiḥ|| ahaṃ tvā sarvapāpebhyo mokṣayiṣyāmi mā śuca iti kīlakam|| nainaṃ chiṃdaṃti  śastrāṇi nainaṃ dahati
pāvaka ityaṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ|| na cainaṃ klodayaṃtyāpo na śoṣayati māruta iti tarjanībhyāṃ namaḥ|| acchedyo’yamadāhyo’yamaklodyo’śoṣya eva ceti
madhyamābhyāṃ namaḥ|| nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo’yaṃ sanātana ityanāmikābhyāṃ namaḥ|| paśya me pārtha rupāṇi śataśo’tha sahasraśa iti kaniṣṭhikābhyāṃ
namaḥ|| nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ceti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ|| iti karanyāsaḥ||

atha hṛdayādinyāsaḥ||

nainaṃ chiṃdaṃti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvaka iti hṛdayāya namaḥ|| na cainaṃ klodyaṃatyāpau na śoṣayati māruta iti śirase svāhā|| acchedyo’yamadāhyo’yamakledyo’śoṣya eva ceti śikhāyai vaṣaṭ|| nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuravalo’yaṃ sanātana iti kavacāya hum|| paśya me pārtha rupāṇi śataśo’ta sahasraśa iti netratrayāya vauṣaṭ|| nānāvidhāni divyāni nānāvarṇakṛtīni ceti astrāya phaṭ||

||śrīkṛṣṇaprītyarthe pāṭha viniyogaḥ||

Devanagari

अथ गीताकरादिन्यासः

ॐ अस्य श्रीभगवद्गीतामालामन्त्रस्य|| भगवान्वेदव्यास ऋषिः|| अनुष्टुप् छन्दः|| श्रीकृष्णः परमात्मा देवता|| अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च इति
बीजं||
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेक शरणं व्रजेति शक्तिः|| अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुच इति कीलकम्|| नैनं छिंदंति  शस्त्राणि नैनं दहति
पावक इत्यंगुष्ठाभ्यां नमः|| न चैनं क्लोदयंत्यापो न शोषयति मारुत इति तर्जनीभ्यां नमः|| अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लोद्योऽशोष्य एव चेति
मध्यमाभ्यां नमः|| नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातन इत्यनामिकाभ्यां नमः|| पश्य मे पार्थ रुपाणि शतशोऽथ सहस्रश इति कनिष्ठिकाभ्यां
नमः|| नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि चेति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः|| इति करन्यासः||

अथ हृदयादिन्यासः||

नैनं छिंदंति शस्त्राणि नैनं दहति पावक इति हृदयाय नमः|| न चैनं क्लोद्यंअत्यापौ न शोषयति मारुत इति शिरसे स्वाहा|| अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव चेति शिखायै वषट्|| नित्यः सर्वगतः स्थाणुरवलोऽयं सनातन इति कवचाय हुम्|| पश्य मे पार्थ रुपाणि शतशोऽत सहस्रश इति नेत्रत्रयाय वौषट्|| नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णकृतीनि चेति अस्त्राय फट्||

||श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे पाठ विनियोगः||

SLP1

aTa gItAkarAdinyAsaH

oM asya SrIBagavadgItAmAlAmantrasya.. BagavAnvedavyAsa fziH.. anuzwup CandaH.. SrIkfzRaH paramAtmA devatA.. aSocyAnanvaSocastvaM prajYAvAdAMSca iti
bIjaM..
sarvaDarmAnparityajya mAmeka SaraRaM vrajeti SaktiH.. ahaM tvA sarvapApeByo mokzayizyAmi mA Suca iti kIlakam.. nEnaM CiMdaMti  SastrARi nEnaM dahati
pAvaka ityaMguzWAByAM namaH.. na cEnaM klodayaMtyApo na Sozayati mAruta iti tarjanIByAM namaH.. acCedyo’yamadAhyo’yamaklodyo’Sozya eva ceti
maDyamAByAM namaH.. nityaH sarvagataH sTARuracalo’yaM sanAtana ityanAmikAByAM namaH.. paSya me pArTa rupARi SataSo’Ta sahasraSa iti kanizWikAByAM
namaH.. nAnAviDAni divyAni nAnAvarRAkftIni ceti karatalakarapfzWAByAM namaH.. iti karanyAsaH..

aTa hfdayAdinyAsaH..

nEnaM CiMdaMti SastrARi nEnaM dahati pAvaka iti hfdayAya namaH.. na cEnaM klodyaMatyApO na Sozayati mAruta iti Sirase svAhA..acCedyo’yamadAhyo’yamakledyo’Sozya eva ceti SiKAyE vazaw.. nityaH sarvagataH sTARuravalo’yaM sanAtana iti kavacAya hum.. paSya me pArTa rupARi SataSo’ta sahasraSa iti netratrayAya vOzaw.. nAnAviDAni divyAni nAnAvarRakftIni ceti astrAya Paw..

..SrIkfzRaprItyarTe pAWa viniyogaH..

 

Āditya hṛdaya stotra (with viniyoga,nyāsa,etc.)

Viniyoga

oṃ asya śrī ādityahṛdayastotrāgastyaṛṣiranuṣṭupchandaḥ,ādityahṛdayo bhagavān brahmā devatā,nirastāśeṣavighnatayā brahmavidyāsiddhau sarvatra jayasiddhau ca vinioygaḥ|

Ṛṣyādinyāsa

oṃ agastyaṛṣaye namaḥ—śirasi|(touching the head)

anuṣṭupchandase namaḥ—mukhe|(touching the mouth)

ādityahṛdayabhūtabrahmadevatāyai namaḥ—hṛdi|(touching the heart)

oṃ bījāya namaḥ—guhyo|(touching just below the chest,above the navel)

raśmimate śaktaye namaḥ—pādayoḥ|(touching the feet)

oṃ tatsaviturityādigāyatrīkīlakāya namaḥ—nabhau|(touching the navel)

Karanyāsa

oṃ raśmimate aṇguṣṭhābhyāṃ namaḥ|

oṃ samudyate tarjanibhyāṃ namaḥ|

oṃ devāsuranamaskṛtāya madhyamābhyāṃ namaḥ|

oṃ vivasvate anāmikābhyām namaḥ|

oṃ bhāskarāya kaṇiṣṭhikābhyām namaḥ|

oṃ bhuvaneśvarāya karatalakarapṛṣṭhābhyām namaḥ|

Hṛdayādi aṇganyāsa

oṃ raśmimate hṛdayāya namaḥ|oṃ samudyate śirase svāhā|oṃ devāsuranamaskṛtāya śikhāyai vaṣaṭ|oṃ vivasvate kavacāya hum|oṃ bhāskarāya netrābhyām vauṣaṭ|oṃ bhuvaneśvarāya astrāya phaṭ|

After this,one should meditate upon the sun with the famous gāyatrī mantra and recite the stotram.

SLP1 transliteration

Viniyoga

oM asya SrI AdityahfdayastotrAgastyafziranuzwupCandaH,Adityahfdayo BagavAn brahmA devatA,nirastASezaviGnatayA brahmavidyAsidDO sarvatra jayasidDO ca vinioygaH|
ṚzyAdinyAsa

oM agastyafzaye namaH—Sirasi.
anuzwupCandase namaH—muKe.
AdityahfdayaBUtabrahmadevatAyE namaH—hfdi.
oM bIjAya namaH—guhyo.
raSmimate Saktaye namaH—pAdayoH.
oM tatsaviturityAdigAyatrIkIlakAya namaH—naBO.
KaranyAsa

oM raSmimate aRguzWAByAM namaH.

oM samudyate tarjaniByAM namaH.

oM devAsuranamaskftAya maDyamAByAM namaH.

oM vivasvate anAmikAByAm namaH.

oM BAskarAya kaRizWikAByAm namaH.

oM BuvaneSvarAya karatalakarapfzWAByAm namaH.
HfdayAdi aRganyAsa

oM raSmimate hfdayAya namaH.oM samudyate Sirase svAhA.oM devAsuranamaskftAya SiKAyE vazaw.oM vivasvate kavacAya hum.oM BAskarAya netrAByAm vOzaw.oM BuvaneSvarAya astrAya Paw.

After this,one should recite the famous gAyatrI mantra and recite the stotram.

Stotra

tato yuddhapariśrāntaṃ samare cintayā sthitam‌ । rāvaṇaṃ cāgrato dṛṣṭvā yuddhāya samupasthitam‌ ॥1॥
daivataiśca samāgamya draṣṭumabhyāgato raṇam‌ । upagamyābravīd rāmamagastyo bhagavāṃstadā ॥2॥
rāma rāma mahābāho śrṛṇu guhmaṃ sanātanam‌ । yena sarvānarīn‌ vatsa samare vijayiṣyase ॥3॥
ādityahṛdayaṃ puṇyaṃ sarvaśatruvināśanam‌ । jayāvahaṃ japaṃ nityamakṣayaṃ paramaṃ śivam‌ ॥4॥
sarvamaṃgalamāgalyaṃ sarvapāpapraṇāśanam‌ । cintāśokapraśamanamāyurvardhanamuttamam‌ ॥5॥

raśmimantaṃ samudyantaṃ devāsuranamaskṛtam‌ । pujayasva vivasvantaṃ bhāskaraṃ bhuvaneśvaram‌ ॥6॥
sarvadevātmako hyeṣa tejasvī raśmibhāvana: । eṣa devāsuragaṇāṃllokān‌ pāti gabhastibhi: ॥7॥
eṣa brahmā ca viṣṇuśca śiva: skanda: prajāpati: । mahendro dhanada: kālo yama: somo hyāpāṃ patiḥ ॥8॥
pitaro vasava: sādhyā aśvinau maruto manu: । vāyurvahina: prajā prāṇa ṛtukartā prabhākara: ॥9॥
āditya: savitā sūrya: khaga: pūṣā gabhastimān‌ । suvarṇasadṛśo bhānurhiraṇyaretā divākara: ॥10॥

haridaśva: sahastrārci: saptasaptirmarīcimān‌ । timironmathana: śambhustvaṣṭā mārtaṇḍakoṃ’śumān‌ ॥11॥
hiraṇyagarbha: śiśirastapano’haskaro ravi: । agnigarbho’dite: putraḥ śaṃkhaḥ śiśiranāśana: ॥12॥
vyomanāthastamobhedī ṛgyaju:sāmapāraga: । ghanavṛṣṭirapāṃ mitro vindhyavīthīplavaṃgamaḥ ॥13॥
ātapī maṇḍalī mṛtyu: pigaṃla: sarvatāpana:। kavirviśvo mahātejā: rakta:sarvabhavod bhava: ॥14॥
nakṣatragrahatārāṇāmadhipo viśvabhāvana: । tejasāmapi tejasvī dvādaśātman‌ namo’stu te ॥15॥

nama: pūrvāya giraye paścimāyādraye nama: । jyotirgaṇānāṃ pataye dinādhipataye nama: ॥16॥
jayāya jayabhadrāya haryaśvāya namo nama: । namo nama: sahastrāṃśo ādityāya namo nama: ॥17॥
nama ugrāya vīrāya sāraṃgāya namo nama: । nama: padmaprabodhāya pracaṇḍāya namo’stu te ॥18॥
brahmeśānācyuteśāya surāyādityavarcase । bhāsvate sarvabhakṣāya raudrāya vapuṣe nama: ॥19॥
tamoghnāya himaghnāya śatrughnāyāmitātmane । kṛtaghnaghnāya devāya jyotiṣāṃ pataye nama: ॥20॥

taptacāmīkarābhāya haraye viśvakarmaṇe । namastamo’bhinighnāya rucaye lokasākṣiṇe ॥21॥
nāśayatyeṣa vai bhūtaṃ tameṣa sṛjati prabhu: । pāyatyeṣa tapatyeṣa varṣatyeṣa gabhastibhi: ॥22॥
eṣa supteṣu jāgarti bhūteṣu pariniṣṭhita: । eṣa caivāgnihotraṃ ca phalaṃ caivāgnihotriṇām‌ ॥23॥
devāśca kratavaścaiva kratunāṃ phalameva ca । yāni kṛtyāni lokeṣu sarveṣu paramaṃ prabhu: ॥24॥
enamāpatsu kṛcchreṣu kāntāreṣu bhayeṣu ca । kīrtayan‌ puruṣa: kaścinnāvasīdati rāghava ॥25॥

pūjayasvainamekāgro devadevaṃ jagaptatim‌ । etattriguṇitaṃ japtvā yuddheṣu vijayiṣyasi ॥26॥
asmin‌ kṣaṇe mahābāho rāvaṇaṃ tvaṃ jahiṣyasi । evamuktā tato’gastyo jagāma sa yathāgatam‌ ॥27॥
etacchrutvā mahātejā naṣṭaśoko’bhavat‌ tadā ॥ dhārayāmāsa suprīto rāghava prayatātmavān‌ ॥28॥
ādityaṃ prekṣya japtvedaṃ paraṃ harṣamavāptavān‌ । trirācamya śūcirbhūtvā dhanurādāya vīryavān‌ ॥29॥
rāvaṇaṃ prekṣya hṛṣṭātmā jayārthaṃ samupāgatam‌ । sarvayatnena mahatā vṛtastasya vadhe’bhavat‌ ॥30॥
atha raviravadannirīkṣya rāmaṃ muditamanā: paramaṃ prahṛṣyamāṇa: । niśicarapatisaṃkṣayaṃ viditvā suragaṇamadhyagato vacastvareti ॥31॥
।।sampūrṇa ।।

SLP1 transliteration

tato yudDapariSrAntaM samare cintayA sTitam‌ . rAvaRaM cAgrato dfzwvA yudDAya samupasTitam‌ ..1..
dEvatESca samAgamya drazwumaByAgato raRam‌ . upagamyAbravId rAmamagastyo BagavAMstadA ..2..
rAma rAma mahAbAho SrfRu guhmaM sanAtanam‌ . yena sarvAnarIn‌ vatsa samare vijayizyase ..3..
AdityahfdayaM puRyaM sarvaSatruvinASanam‌ . jayAvahaM japaM nityamakzayaM paramaM Sivam‌ ..4..
sarvamaMgalamAgalyaM sarvapApapraRASanam‌ . cintASokapraSamanamAyurvarDanamuttamam‌ ..5..

raSmimantaM samudyantaM devAsuranamaskftam‌ . pujayasva vivasvantaM BAskaraM BuvaneSvaram‌ ..6..
sarvadevAtmako hyeza tejasvI raSmiBAvana: . eza devAsuragaRAMllokAn‌ pAti gaBastiBi: ..7..
eza brahmA ca vizRuSca Siva: skanda: prajApati: . mahendro Danada: kAlo yama: somo hyApAM patiH ..8..
pitaro vasava: sADyA aSvinO maruto manu: . vAyurvahina: prajA prARa ftukartA praBAkara: ..9..
Aditya: savitA sUrya: Kaga: pUzA gaBastimAn‌ . suvarRasadfSo BAnurhiraRyaretA divAkara: ..10..

haridaSva: sahastrArci: saptasaptirmarIcimAn‌ . timironmaTana: SamBustvazwA mArtaRqakoM’SumAn‌ ..11..
hiraRyagarBa: SiSirastapano’haskaro ravi: . agnigarBo’dite: putraH SaMKaH SiSiranASana: ..12..
vyomanATastamoBedI fgyaju:sAmapAraga: . GanavfzwirapAM mitro vinDyavITIplavaMgamaH ..13..
AtapI maRqalI mftyu: pigaMla: sarvatApana:. kavirviSvo mahAtejA: rakta:sarvaBavod Bava: ..14..
nakzatragrahatArARAmaDipo viSvaBAvana: . tejasAmapi tejasvI dvAdaSAtman‌ namo’stu te ..15..

nama: pUrvAya giraye paScimAyAdraye nama: . jyotirgaRAnAM pataye dinADipataye nama: ..16..
jayAya jayaBadrAya haryaSvAya namo nama: . namo nama: sahastrAMSo AdityAya namo nama: ..17..
nama ugrAya vIrAya sAraMgAya namo nama: . nama: padmapraboDAya pracaRqAya namo’stu te ..18..
brahmeSAnAcyuteSAya surAyAdityavarcase . BAsvate sarvaBakzAya rOdrAya vapuze nama: ..19..
tamoGnAya himaGnAya SatruGnAyAmitAtmane . kftaGnaGnAya devAya jyotizAM pataye nama: ..20..

taptacAmIkarABAya haraye viSvakarmaRe . namastamo’BiniGnAya rucaye lokasAkziRe ..21..
nASayatyeza vE BUtaM tameza sfjati praBu: . pAyatyeza tapatyeza varzatyeza gaBastiBi: ..22..
eza suptezu jAgarti BUtezu parinizWita: . eza cEvAgnihotraM ca PalaM cEvAgnihotriRAm‌ ..23..
devASca kratavaScEva kratunAM Palameva ca . yAni kftyAni lokezu sarvezu paramaM praBu: ..24..
enamApatsu kfcCrezu kAntArezu Bayezu ca . kIrtayan‌ puruza: kaScinnAvasIdati rAGava ..25..

pUjayasvEnamekAgro devadevaM jagaptatim‌ . etattriguRitaM japtvA yudDezu vijayizyasi ..26..
asmin‌ kzaRe mahAbAho rAvaRaM tvaM jahizyasi . evamuktA tato’gastyo jagAma sa yaTAgatam‌ ..27..
etacCrutvA mahAtejA nazwaSoko’Bavat‌ tadA .. DArayAmAsa suprIto rAGava prayatAtmavAn‌ ..28..
AdityaM prekzya japtvedaM paraM harzamavAptavAn‌ . trirAcamya SUcirBUtvA DanurAdAya vIryavAn‌ ..29..
rAvaRaM prekzya hfzwAtmA jayArTaM samupAgatam‌ . sarvayatnena mahatA vftastasya vaDe’Bavat‌ ..30..
aTa raviravadannirIkzya rAmaM muditamanA: paramaM prahfzyamARa: . niSicarapatisaMkzayaM viditvA suragaRamaDyagato vacastvareti ..31..
..sampUrRa ..

Shri Parasuramastotra by Amritavagbhavacharya in SLP1 transliteration and Devanagari

Introduction to Sri Amritavagbhavacharya

Sri Amritavagbhavacharya was a great upasaka and exponent of a new form of Kashmir Shaivism. His biography and philosophical contributions have briefly been elaborated at Kamakoti Mandali.

Stotram:SLP1 transliteration

..SrIparaSurAmastotram..

SrIparaSurAmammantro yathA mantramahArRave pratipAditaH:–

“oM rA~ rA~ oM rA~ rA~ oM paraSuhastAya namaH” iti mUlamantraH. aTaparaSurAmagAyatrImantrastatrEva yaTA–

“oM jAmadagnyAya vidmahe mahAvIrAya dhImahi. tanna
paraSurAma pracodayAt” iti. oM jAmadagnyAya hfdayAya
namaH,oM vidmahe Sirase svAhA,oM mahAvIrAya SikhAyE
vazaW,oM dhImahi kavacAya huM, oM tannaH paraSuraAmo
netratrayAya vOZaw,oM pracodayAdastrAya Paw. iti
zaqaNganyAsaH. evameva karanyAsaH.

sampUrRA vilasanti sopanizado vedopavedo puraH.
pfzWe mArgaRapUrRatURavilasatkodaRqadaRqo mahAn..
barhizwomakaRqalU ca paraSu pARyorvahan SAstravit.
SApe SAstravare ca pezAlakaraH SrIBArgavo BrAjate..

mattakzatriyakfttakaRWavigaladraktOGasamplAvitaM
BaktA’nugrahaRaM kaWorapaSuM DftvA’vatIryA’dhunA..
dfptoddaRqadurIhaduzwadamano dInA”valIpAlako
DarmodDAraDurandharo Bfguvaro rAmaH samujjfmBatAm..

SrImadreRukayA DftaM svajaWare BUBAranASAya yat
SrImadBArgavajAmadagnyamatulaM rAmABiDAnaM mahaH..
dfpyatpArTivavfndakananalalajjvAlAQyavESvAnara-
SvanqIprARapatipriyasya paraSorAdAyi tatsaMstumaH..

lakzmIpaterurasi rozakazAyitAkzaH
pAdaprahAramakaronmunipuNgavo yaH..
brahmarzivfndaparicumbitapAdamadmaH
sa SrIBfgurjayati viprakulaprakASAH..

SrImAnudAracario jayatAdajasra
brahmarzisomajamadagniriti prasidDaH.
dfpyannfpAntakaraRaM tanayaM prasUya
yenA’khilaM jagadidaM paritovyarakzi..

sampUrRaBUmigatavIramahIpanA.
manyAyamASritavatAM pramadodDtAnam.
sA kAlarAtririva nAzakarI samantAt
zrIreRUkA BagavatI vijayAya BUyAt..

devena yena tatamasti samastameta-
dbiSvaM svaSaktikhacitaM svavilAsarupam..
taM tvAM maharzigaNapUjitapAdapadmaM
sarvAtmanA BfgUvaraM zaraNaM BajAmaH..

DarmadvizAM niyamanAya gfhItadIkzaM.
SrIreRukABagavarIjaWarAtprasUtam..
SrIBArgavasya jamadagnimuneH suputraM
rAmaM lasatparazupANtalaM namAmaH..

sPUrjanmadodDatanfpAvalikAnanA”lI-
rdagDvA,mahIsuragaRAnparirakzya banDUn..
trAtaM BUvastalamidaM BavatA samastaM
samprApya KaRqaparazoH paraSuM prasannAt..

lokatrayA’tulaparAkramamajanaBUmeH
SIrza nikftya kftavIrasutA’rjunasya..
triHsaptavAramakarorvasudhAM samastAM
niHkzatriyAM svapitftarpaRkAmanAyAH..

durnIta pArTivakadambanikfttaSIrza-
grAvadravadruDirasidDaDunIjalOGEH..
AkaRWato nijapitfnparitarpya pazcAt
prAdAd DarAM vasumatIM kila kaSyapAya..

pARO vilokya paraSuM BagavaMstvadIye
strIvezaBAgdaSaraTo’pi palAyito’BUt..
yaH svAsanArDaupaveSya purandareNa
sammAnito’Bavadamoghabalena SASvat..

SrIrAma! BArgava! BavaccaraRAravinda-
mUlaM SaraRyamaDunA vayamAgarAH smaH..
kAruRyapUrRasudfSA kila no’nugfhya
SaktiM nijAmanayanASakarIM pradehi..

vAkcArurI calati no caturAnanasya
yacCktivarNanaviDO Kalu tatra kEyam..
asmAkamalpaviduzAM nfgirA varAkI
SAktA Bavettadapi nATa! varaM pradehi..

vIra SrIjAmadagnayasya puRyaM stotramidaM narAH
paWantyananyamanaso ye’rthaboDapurassaram..
duHSAsanAntakaraNI BImA DarmapraboDinI
tezAM karagatA SaktiScakAstyava na saMSayaH..

aNkAzwanandapfTivImitavEkramAbde
bEzAKaSuklagirijAdivase graheSo..
mArtaRqatIrTaBavane jamadagniputra–
stotraM vyaDAyi viduzA’mftvAgBavena..

iti SrIsarvatantrasvataMtra mahAmahima-AcArya SrImadamftavAgBava-praNItaM rAzTraBASA’nuvAdasahitaM SrI paraSurAmastotraM.

 

Stotram:Devanagari

॥श्रीपरशुरामस्तोत्रम्॥

श्रीपरशुरामम्मन्त्रो यथा मन्त्रमहार्णवे प्रतिपादितः:–

“ॐ राँ राँ ॐ राँ राँ ॐ परशुहस्ताय नमः” इति मूलमन्त्रः। अथपरशुरामगायत्रीमन्त्रस्तत्रैव यथा–

“ॐ जामदग्न्याय विद्महे महावीराय धीमहि। तन्न
परशुराम प्रचोदयात्” इति। ॐ जामदग्न्याय हृदयाय
नमः,ॐ विद्महे शिरसे स्वाहा,ॐ महावीराय शिखायै
वषठ्,ॐ धीमहि कवचाय हुं, ॐ तन्नः परशुरआमो
नेत्रत्रयाय वौZअट्,ॐ प्रचोदयादस्त्राय फट्। इति
षडङ्गन्यासः। एवमेव करन्यासः।

सम्पूर्णा विलसन्ति सोपनिषदो वेदोपवेदो पुरः।
पृष्ठे मार्गणपूर्णतूणविलसत्कोदण्डदण्डो महान्॥
बर्हिष्टोमकण्डलू च परशु पाण्योर्वहन् शास्त्रवित्।
शापे शास्त्रवरे च पेषालकरः श्रीभार्गवो भ्राजते॥

मत्तक्षत्रियकृत्तकण्ठविगलद्रक्तौघसम्प्लावितं
भक्ताऽनुग्रहणं कठोरपशुं धृत्वाऽवतीर्याऽधुना॥
दृप्तोद्दण्डदुरीहदुष्टदमनो दीनाऽऽवलीपालको
धर्मोद्धारधुरन्धरो भृगुवरो रामः समुज्जृम्भताम्॥

श्रीमद्रेणुकया धृतं स्वजठरे भूभारनाशाय यत्
श्रीमद्भार्गवजामदग्न्यमतुलं रामाभिधानं महः॥
दृप्यत्पार्थिववृन्दकननललज्ज्वालाढ्यवैश्वानर-
श्वन्डीप्राणपतिप्रियस्य परशोरादायि तत्संस्तुमः॥

लक्ष्मीपतेरुरसि रोषकषायिताक्षः
पादप्रहारमकरोन्मुनिपुङ्गवो यः॥
ब्रह्मर्षिवृन्दपरिचुम्बितपादमद्मः
स श्रीभृगुर्जयति विप्रकुलप्रकाशाः॥

श्रीमानुदारचरिओ जयतादजस्र
ब्रह्मर्षिसोमजमदग्निरिति प्रसिद्धः।
दृप्यन्नृपान्तकरणं तनयं प्रसूय
येनाऽखिलं जगदिदं परितोव्यरक्षि॥

सम्पूर्णभूमिगतवीरमहीपना।
मन्यायमाश्रितवतां प्रमदोद्ध्तानम्।
सा कालरात्रिरिव नाषकरी समन्तात्
ष्रीरेणूका भगवती विजयाय भूयात्॥

देवेन येन ततमस्ति समस्तमेत-
द्बिश्वं स्वशक्तिखचितं स्वविलासरुपम्॥
तं त्वां महर्षिगङपूजितपादपद्मं
सर्वात्मना भृगूवरं षरङं भजामः॥

धर्मद्विषां नियमनाय गृहीतदीक्षं।
श्रीरेणुकाभगवरीजठरात्प्रसूतम्॥
श्रीभार्गवस्य जमदग्निमुनेः सुपुत्रं
रामं लसत्परषुपाङ्तलं नमामः॥

स्फूर्जन्मदोद्धतनृपावलिकाननाऽऽली-
र्दग्ध्वा,महीसुरगणान्परिरक्ष्य बन्धून्॥
त्रातं भूवस्तलमिदं भवता समस्तं
सम्प्राप्य खण्डपरषोः परशुं प्रसन्नात्॥

लोकत्रयाऽतुलपराक्रममजनभूमेः
शीर्ष निकृत्य कृतवीरसुताऽर्जुनस्य॥
त्रिःसप्तवारमकरोर्वसुधां समस्तां
निःक्षत्रियां स्वपितृतर्पण्कामनायाः॥

दुर्नीत पार्थिवकदम्बनिकृत्तशीर्ष-
ग्रावद्रवद्रुधिरसिद्धधुनीजलौघैः॥
आकण्ठतो निजपितृन्परितर्प्य पष्चात्
प्रादाद् धरां वसुमतीं किल कश्यपाय॥

पाणौ विलोक्य परशुं भगवंस्त्वदीये
स्त्रीवेषभाग्दशरथोऽपि पलायितोऽभूत्॥
यः स्वासनार्धौपवेश्य पुरन्दरेङ
सम्मानितोऽभवदमोघबलेन शाश्वत्॥

श्रीराम! भार्गव! भवच्चरणारविन्द-
मूलं शरण्यमधुना वयमागराः स्मः॥
कारुण्यपूर्णसुदृशा किल नोऽनुगृह्य
शक्तिं निजामनयनाशकरीं प्रदेहि॥

वाक्चारुरी चलति नो चतुराननस्य
यच्छ्क्तिवर्ङनविधौ खलु तत्र कैयम्॥
अस्माकमल्पविदुषां नृगिरा वराकी
शाक्ता भवेत्तदपि नाथ! वरं प्रदेहि॥

वीर श्रीजामदग्नयस्य पुण्यं स्तोत्रमिदं नराः
पठन्त्यनन्यमनसो येऽर्थबोधपुरस्सरम्॥
दुःशासनान्तकरङी भीमा धर्मप्रबोधिनी
तेषां करगता शक्तिश्चकास्त्यव न संशयः॥

अङ्काष्टनन्दपृथिवीमितवैक्रमाब्दे
बैषाखशुक्लगिरिजादिवसे ग्रहेशो॥
मार्तण्डतीर्थभवने जमदग्निपुत्र–
स्तोत्रं व्यधायि विदुषाऽमृत्वाग्भवेन॥

इति श्रीसर्वतन्त्रस्वतंत्र महामहिम-आचार्य श्रीमदमृतवाग्भव-प्रङीतं राष्थ्रभाशाऽनुवादसहितं श्री परशुरामस्तोत्रं।